Kennisbank
Tuin tekenen op schaal: van perceelgrens tot terras en border
Kort antwoord: een tuin teken je op schaal door te beginnen met de perceelgrens van de kadastrale kaart, daarop de woning te zetten en die te controleren met een paar gemeten maten, zoals de afstand van de achtergevel tot de achterschutting. Daarna teken je eerst wat vast is (terras, paden, schuur, schutting) en pas als laatste borders en bomen. Reken rond een tuintafel op 80 cm voor de stoelen en neem een pad van 60 cm breed voor één persoon of 120 cm voor twee naast elkaar.
Een tuin lijkt makkelijker te tekenen dan een huis: geen muren, geen deuren. Toch gaat het vaak mis. Een terras dat te klein blijkt zodra de stoelen naar achteren schuiven, een pad waar de kliko niet over past, een schuur die over de grens met de buren staat. Een tekening op schaal voorkomt dat.
Wat heb je nodig om een tuin te tekenen?
- De perceelgrens. Van de kadastrale kaart, gratis te bekijken in de PDOK-viewer.
- Een rolmaat of laserafstandsmeter, en voor lange afstanden in de tuin liefst een meetlint van 20 of 30 m.
- Een schets van de tuin op papier, waarop je de maten noteert.
- Foto's van de tuin vanuit de woning en vanaf de achterkant, voor de details die je later vergeet.
- Het zonlicht. Een noordpijl op de tekening en een paar notities: waar staat 's middags de zon, waar valt schaduw van de buren?
Begin bij de kadastrale kaart
De kadastrale kaart geeft de vorm van je perceel en de plek van het huis erop. Dat is een goed vertrekpunt, maar geen maattekening. Het Kadaster zegt zelf dat je er geen maten van kunt afleiden; de nauwkeurigheid van een grens ligt tussen ongeveer 10 en 80 cm. Gebruik de kaart dus voor de vorm en controleer de belangrijkste maten zelf. Hoe je de kaart leest en wat de soorten grenzen betekenen, staat in kadastrale kaart en perceelgrenzen.
Voorbeeld. Op de kaart is je achtertuin 9,50 m diep. Je meet zelf van de achtergevel tot de achterschutting 9,15 m. Gebruik voor het ontwerp 9,15 m: dat is de ruimte die je echt hebt. Het verschil kan in de kaart zitten, of de schutting staat niet precies op de grens.
Zelf proberen? Open de voorbeeldwoning, zonder account.Zelf proberen op je computer? Stuur jezelf de link.
Zo teken je een tuin op schaal
- Zet de perceelgrens neer en teken de woning erin. Kies een schaal: 1:100 past voor een gewone achtertuin op A4, 1:50 geeft ruimte voor details. Zie schaal van een plattegrond.
- Meet vanaf de woning. De achtergevel is je rechte lijn. Meet de diepte van de tuin aan beide kanten, de breedte bij de gevel en achteraan, en een diagonaal. Klopt de diagonaal niet met een rechthoek, dan is de tuin scheef en teken je hem ook zo.
- Teken wat blijft. De schutting, een bestaande schuur, bomen die je houdt, de achterdeur en de plek van de buitenkraan en het putje. Bij een boom teken je de stam en de breedte van de kroon.
- Teken het terras. Begin bij de achterdeur of de schuifpui. Bepaal de maat vanuit wat erop moet: tafel, stoelen, een loungeset, de barbecue.
- Teken de paden. Van het terras naar de schuur, de achterpoort en de kliko's. Mensen nemen de kortste weg: leg het pad daar, anders loopt iedereen door de border.
- Teken de schuur of het tuinhuis en controleer de regels: hoogte, afstand en oppervlakte. Zie hieronder.
- Vul de rest met gras en borders. Pas als laatste. Een border is minimaal zo breed dat de planten zich kunnen ontwikkelen; dun lintje langs de schutting groeit zelden goed.
- Loop de tekening na met de zon. Ligt het terras de hele middag in de schaduw van de schuur? Verschuif dan op papier, niet met de schop.
Welke maten werken in een tuin?
Dit zijn vuistregels uit de praktijk, geen normen. Ze helpen om op papier een plek te reserveren die buiten ook bruikbaar is.
| Onderdeel | Vuistregel | Waarom |
|---|---|---|
| Ruimte rond de tuintafel | Ongeveer 80 cm aan elke kant waar stoelen staan | Stoel naar achteren schuiven en opstaan |
| Terras voor tafel met 4 stoelen | Ongeveer 3 × 3 m | Tafel van ruim 1 m plus de stoelen en loopruimte |
| Terras voor tafel met 6 stoelen | Ongeveer 3 × 4 m | Tafel van 1,8 tot 2 m lang |
| Loungeset | Reken op 3 × 3 m of meer | Lage banken nemen meer ruimte dan je denkt |
| Pad voor één persoon | 60 tot 80 cm | Lopen met iets in je handen |
| Pad voor twee naast elkaar, of met kruiwagen | 120 cm | Ook de kliko gaat er makkelijk over |
| Border langs de schutting | Minimaal 60 cm, liever 1 m | Ruimte voor planten met diepte |
| Ruimte voor kliko's | Per container ongeveer 60 × 75 cm, plus ruimte om hem eruit te rijden | Wordt bij een ontwerp vaak vergeten |
Controleer de maat van je eigen meubels en containers; die verschillen per merk en gemeente. Werk je met tegels, stem de terrasmaat dan af op de tegelmaat, zodat je zo min mogelijk hoeft te zagen. Bij tegels van 60 × 60 cm is een terras van 3,60 × 4,20 m precies 6 bij 7 tegels.
Schutting en schuur: wat mag zonder vergunning?
Een tekening is ook het moment om te kijken wat er mag. De landelijke regel in het Besluit bouwwerken leefomgeving is dat een erfafscheiding tot 1 m hoog overal vergunningvrij is, behalve bij een monument. Een schutting tot 2 m is in de meeste gemeenten vergunningvrij als hij achter de lijn langs de voorkant van het huis staat, op een perceel waar al een woning staat. Die regel staat in de bruidsschat van het omgevingsplan, en de gemeente kan hem aanpassen.
Een schuur of tuinhuis is een bijbehorend bouwwerk. Verder dan 4 m van het huis is het volgens de bruidsschat vergunningvrij tot 3 m hoog (hoger alleen met een schuin dak onder voorwaarden), als het in het achtererfgebied staat en de totale bebouwde oppervlakte binnen de grens blijft. Een uitbouw telt daarbij mee. Hoe die oppervlakte werkt, staat in een uitbouw of aanbouw tekenen. Controleer je eigen adres altijd met de vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Veelgemaakte fouten bij een tuintekening
- Het terras op de tekening te krap maken. Op papier lijkt 2,5 × 2,5 m ruim. Met tafel en stoelen is het dat niet.
- Bomen tekenen zoals ze nu zijn. Een boom van 2 m die je plant, heeft over tien jaar een kroon van een paar meter. Teken de kroon op volwassen maat.
- De afvoer en kraan vergeten. Een terras moet afwateren, liefst van het huis af.
- De schutting als perceelgrens nemen zonder te kijken of dat klopt. Bij twijfel helpt een grensreconstructie van het Kadaster.
Wil je weten hoe je een buitenruimte, berging of garage meet en noteert, lees dan balkon, berging en garage meten. Met pen en papier op schaal tekenen staat stap voor stap in een kamer op schaal tekenen; voor een tuin werkt het precies hetzelfde.
Hoe Dinoplan hierbij helpt
Met Perceel ophalen haal je in Dinoplan bij een Nederlands adres de perceelgrens en de pandomtrek op uit het Kadaster, via de open data van PDOK. Ze komen als hulplijnen in de tekening: een indicatie, geen meetbron. Daarop teken je de woning met exacte maten. Voor de tuin zijn er bomen, borders, hagen, schuttingen en tuinhuizen, en als vloer kies je onder meer gras, terras, tegels of hout. In 3D zie je het geheel van alle kanten, met daglicht en schaduw, en met Pro of Bureau loop je er ook doorheen. Eerlijk: Dinoplan is gemaakt voor plattegronden van woningen, niet als tuinontwerpprogramma. Voor een beplantingsplan met plantenlijst kun je beter bij een tuinontwerper of een tuinprogramma terecht. Bekijk de functies en de prijzen.
Veelgestelde vragen
Hoe teken ik mijn tuin op schaal?
Begin met de perceelgrens van de kadastrale kaart, zet de woning erop, meet de tuin vanaf de achtergevel en teken alles op 1:100 of 1:50. Teken eerst wat vast is en pas als laatste de beplanting.
Hoe groot moet een terras zijn?
Reken vanuit de meubels. Voor een tafel met 4 stoelen is ongeveer 3 × 3 m prettig, voor 6 stoelen ongeveer 3 × 4 m. Houd 80 cm vrij aan elke kant waar stoelen staan.
Hoe breed moet een tuinpad zijn?
60 tot 80 cm voor één persoon, 120 cm als je met twee naast elkaar wilt lopen of er met een kruiwagen of kliko overheen gaat.
Waar vind ik de maten van mijn perceel?
De vorm staat op de kadastrale kaart, gratis in de PDOK-viewer. De kadastrale oppervlakte staat in de eigendomsinformatie van het Kadaster. Exacte maten haal je niet uit de kaart; meet ze na.
Hoe hoog mag een schutting zonder vergunning?
Tot 1 m overal (behalve bij een monument). Tot 2 m meestal ook, als hij achter de voorkant van het huis staat. Je gemeente kan dat in het omgevingsplan anders regelen.
Mag ik een tuinhuis bouwen zonder vergunning?
Vaak wel, als het in de achtertuin staat, verder dan 4 m van het huis niet hoger is dan 3 m en de totale bebouwde oppervlakte binnen de grens blijft. Doe voor je eigen adres de vergunningcheck.