Kennisbank
Plattegrond voor een verbouwing: je nieuwe indeling testen voordat je sloopt
Een muur weg, een keuken naar achteren, een extra slaapkamer op zolder: bij een verbouwing beslis je over duizenden euro’s op basis van een idee in je hoofd. Een plattegrond maakt dat idee concreet. Je ziet of de eettafel past, of de deur nog open kan en of de nieuwe badkamer groot genoeg is. In dit artikel lees je hoe je een plattegrond gebruikt om een verbouwing voor te bereiden: van het vastleggen van de huidige situatie tot het overleg met de aannemer. Het is geschreven voor woningeigenaren en voor professionals die eigenaren helpen.
Stap 1: teken de huidige situatie
Begin niet met de droom, maar met wat er staat. Meet de woning op binnenmaat in, inclusief muurdiktes, deuren en ramen, en teken de huidige situatie zo nauwkeurig mogelijk. Heb je een bouwtekening, gebruik die dan als achtergrond en meet een paar maten na. Lees Plattegrond overtrekken van een bouwtekening en Woning inmeten: 10 tips.
Noteer bij het inmeten ook wat je niet ziet op een gewone plattegrond, maar wel nodig hebt bij een verbouwing:
- Waar leidingen en afvoeren lopen: de plek van de standleiding, de meterkast, de cv-ketel.
- Welke muren mogelijk dragend zijn. Een plattegrond laat dat niet zien. Laat bij twijfel een constructeur kijken voordat je een muur weghaalt.
- Hoogtes: plafondhoogte, vensterbankhoogte, de hoogte onder een schuin dak.
Stap 2: maak varianten
Kopieer de huidige situatie en teken daarop de nieuwe indeling. Maak liever twee of drie varianten dan één. Vergelijk ze naast elkaar. Vaak blijkt de tweede variant beter dan het plan waarmee je begon.
| Vraag | Waar je op let in de tekening |
|---|---|
| Past de keuken? | Lengte van het blok, loopruimte voor de kastjes, plek van de afzuigkap ten opzichte van een buitenmuur |
| Past de badkamer? | Afmetingen van douche, toilet en wastafel, ruimte om de deur te openen, plek van de afvoer |
| Past de eettafel? | Ruimte om stoelen naar achteren te schuiven, looproute erlangs |
| Gaan alle deuren open? | De draaiboog van elke deur, ook als er meubels staan |
| Komt er genoeg licht? | Afstand van de diepste plek tot het raam, noordpijl |
| Wat gebeurt er met de oppervlakte? | Oppervlakte per ruimte voor en na; een nieuwe dakkapel of uitbouw verandert de gebruiksoppervlakte |
Stap 3: bekijk het in 3D
Een plattegrond toont de indeling, maar niet hoe het voelt. In 3D zie je of een doorgebroken woonkamer ruim of leeg aanvoelt, of een kookeiland in de weg staat en hoe het licht valt. Zet een paar meubels neer op ware grootte. Lees Plattegrond in 3D maken.
Stap 4: check of je een vergunning nodig hebt
Niet elke verbouwing is vergunningvrij. Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van wat je doet, waar de woning staat en de regels van de gemeente. Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Met de vergunningcheck in het Omgevingsloket zie je per situatie of je een vergunning moet aanvragen of een melding moet doen. Bij een aanvraag horen meestal tekeningen; welke precies, staat bij de aanvraag in het Omgevingsloket.
Dit artikel geeft geen juridisch of constructief advies. Twijfel je over een vergunning, vraag het na bij de gemeente. Twijfel je over een dragende muur, schakel een constructeur in.
Stap 5: informeer de aannemer
Een duidelijke tekening voorkomt misverstanden. Geef de aannemer:
- De huidige situatie met maten.
- De nieuwe situatie met maten, liefst met wat er weg gaat en wat er bij komt in een andere kleur.
- Een lijst met wensen per ruimte: keukenopstelling, sanitair, stopcontacten, verlichting.
- 3D-beelden als je die hebt; ze laten in één oogopslag zien wat je bedoelt.
Een aannemer of architect maakt voor de uitvoering vaak eigen tekeningen. Jouw plattegrond is dan het vertrekpunt van het gesprek, geen werktekening.
Na de verbouwing
Werk de plattegrond bij met de nieuwe situatie. Dat is handig voor later, bijvoorbeeld bij verkoop of bij een nieuw energielabel na isolatie. Is de woning groter geworden, bijvoorbeeld door een uitbouw of dakkapel, dan kan de oppervlakte in de BAG achterlopen. Lees Oppervlakte opzoeken in de BAG.
Veelgemaakte fouten
- Plannen op een oude tekening zonder na te meten. Een bouwtekening toont de vergunde situatie, niet per se wat er staat.
- Meubels vergeten. Een lege kamer lijkt altijd groot genoeg. Zet je eigen bank, bed en tafel op ware maat in de tekening.
- Deuren vergeten. Een kast achter een opendraaiende deur is een klassieker.
- Leidingen negeren. Een toilet ver van de standleiding vraagt een extra voorziening; bespreek dat met de aannemer.
- Aannemen dat een muur weg kan. Laat het controleren.
Hoe Dinoplan hierbij helpt
In Dinoplan teken je de huidige situatie met exacte maten, of trek je een bouwtekening over. Voor elke variant maak je een eigen project, zodat je ze naast elkaar kunt bekijken; in het gratis pakket zijn dat er maximaal 3. Met één klik zie je de woning in 3D, met daglicht en materialen, en je exporteert naar PDF of PNG voor de aannemer. Eerlijk: Dinoplan is geen bouwkundig tekenprogramma. Het tekent geen constructie, leidingen of elektra, maakt geen doorsneden of werktekeningen en geeft geen advies over vergunningen of dragende muren. De meubelbibliotheek is een basisbibliotheek. Bekijk de functies, de prijzen en hoe je een plattegrond maakt.
Veelgestelde vragen
Hoe teken ik een nieuwe indeling van mijn huis?
Teken eerst de huidige situatie op binnenmaat, met muurdiktes, deuren en ramen. Maak daarna een kopie en teken daarop de nieuwe indeling. Maak twee of drie varianten en vergelijk ze, ook in 3D.
Heb ik een vergunning nodig voor een verbouwing?
Dat hangt af van de verbouwing en de plek. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het na bij je gemeente.
Kan ik op een plattegrond zien of een muur dragend is?
Meestal niet. Een verkoopplattegrond laat geen constructie zien. Laat een constructeur kijken voordat je een muur weghaalt.
Is mijn plattegrond genoeg voor de aannemer?
Als vertrekpunt wel. Voor de uitvoering maakt een aannemer of architect vaak eigen werktekeningen.
Verandert de woonoppervlakte door een verbouwing?
Dat kan, bijvoorbeeld door een uitbouw, een dakkapel of het ombouwen van een bergzolder of garage. Hoe dat werkt, lees je in Woonoppervlakte berekenen.