Plattegrond maken in Word, PowerPoint of Excel: zo werkt het, en waar het knelt

Je hebt Word al op je computer staan, dus waarom zou je daar geen plattegrond in maken? Dat kan. Met vormen, rasterlijnen en een vaste schaal krijg je een nette schets van een woning of een ruimte. Hieronder lees je stap voor stap hoe je het doet in Word, PowerPoint en Excel, waar het misgaat en wanneer een plattegrondprogramma de betere keuze is. We maken zelf zo'n programma, Dinoplan, dus we zijn niet neutraal. Voor sommige dingen is Word gewoon prima, en dat zeggen we ook.

Kan het? Ja, met vormen en een schaal

Word heeft geen plattegrondfunctie. Wat het wel heeft, zijn vormen (rechthoeken, lijnen, bogen) die je op een exacte grootte kunt instellen, en rasterlijnen waar vormen aan vastklikken. Dat is genoeg om een indeling op schaal te tekenen. De truc is één afspraak met jezelf: 1 cm op papier is 1 meter in het echt. Dat is schaal 1:100, de gangbare schaal voor een woningplattegrond. Een woonkamer van 4,5 bij 3,8 m wordt een rechthoek van 4,5 bij 3,8 cm. Een huis van 10 bij 8 m past ruim op een liggend A4. Meer over schalen in plattegrond en schaal.

Stap voor stap: plattegrond maken in Word

De menunamen gelden voor de Nederlandse Word. Ze verschillen soms iets per versie, maar de onderdelen zitten in alle recente versies.

1. Zet de pagina liggend en de marges smal. Via Indeling, Afdrukstand en Marges. Je hebt dan ongeveer 28 bij 19 cm tekenruimte, dus 28 bij 19 meter op schaal.
2. Zet de rasterlijnen aan. Onder Beeld vink je Rasterlijnen aan. In de rasterinstellingen (via Uitlijnen bij een geselecteerde vorm) zet je de afstand op 0,5 cm, een halve meter per hokje. Zet ook aan dat vormen aan het raster vastklikken.
3. Teken de buitenmuren als één rechthoek. Invoegen, Vormen, Rechthoek. Typ bij Hoogte en Breedte de buitenmaten op schaal, bijvoorbeeld 10 bij 8 cm. Geen vulling, een omtrek van 3 pt. Die 3 pt is ongeveer 1 mm, dus 10 cm muur op schaal.
4. Zet de binnenmuren erin met lijnen. Invoegen, Vormen, Lijn. Houd Shift ingedrukt voor een rechte lijn en geef hem dezelfde dikte. Een kamer van 3,8 m diep betekent een lijn op 3,8 cm van de buitenmuur.
5. Teken deuren met een lijn en een boog. Een deur van 90 cm is 0,9 cm op schaal: een kort streepje voor het deurblad en een boogvorm voor de draairichting. Een raam teken je als een dun rechthoekje in de muur.
6. Zet de ruimtenamen erin met tekstvakken. Invoegen, Tekstvak, zonder rand en vulling. Zet de naam en eventueel de maat en oppervlakte erbij. Die oppervlakte reken je zelf uit.
7. Groepeer alles. Selecteer alle vormen en kies Groeperen. Anders verschuift er iets zodra je ergens anders in het document typt.
8. Bewaar als PDF of afbeelding. Via Bestand, Opslaan als, kies PDF. Voor een afbeelding kopieer je de groep en plak je hem als afbeelding.

Zelf proberen? Open de voorbeeldwoning, zonder account.Zelf proberen op je computer? Mail jezelf de link.

PowerPoint en Excel

PowerPoint werkt net iets prettiger dan Word. Een dia is een leeg vlak zonder tekstregels die meebewegen, je hebt hulplijnen, en vormen uitlijnen gaat soepel. De stappen zijn dezelfde: raster aan, vormen op exacte grootte, 1 cm per meter.

Excel gebruik je anders. Je maakt van de cellen vierkantjes door kolombreedte en rijhoogte gelijk te zetten, en elk vierkantje is bijvoorbeeld 25 cm. Muren maak je met een dikke rand of een zwarte vulling. Het voordeel: je kunt de oppervlakte laten uitrekenen met een formule. Het nadeel: alles bestaat uit blokjes, dus een muur van 3,8 m wordt 15 cellen van 25 cm, oftewel 3,75 m.

Waar het misgaat

Het eerste uur in Word gaat vaak goed. Daarna lopen de meeste mensen tegen deze dingen aan:

• Geen echte maten. Word weet niet dat 4,5 cm eigenlijk 4,5 meter is. Elke maat reken jij om en typ je zelf in. Eén rekenfout en de badkamer is een meter te groot, zonder dat iets je waarschuwt.
• Geen oppervlakte. Er is geen knop die zegt: deze kamer is 17,1 m². Voor een verkoopplattegrond of energielabel wil je die juist per ruimte, binnenwerks gemeten. Lees gebruiksoppervlakte berekenen.
• Deuren en ramen met de hand. Elke deur is een streepje plus een boog, die je bij een wijziging apart versleept. Bij twintig deuren en ramen kost dat meer tijd dan de muren.
• Aanpassen is opnieuw doen. Verschuif je een muur 20 cm, dan schuiven de kamers ernaast niet mee en kloppen je maten en oppervlaktes niet meer.
• Geen FML voor Funda. Funda wil een interactieve plattegrond als FML-bestand. Word maakt dat niet. Lees plattegrond voor Funda.

Wanneer Word prima is

Niet elke plattegrond hoeft perfect te zijn. Word of PowerPoint is een goede keuze als:

• je een grove schets wilt om een idee uit te leggen aan een aannemer of huisgenoot;
• het om een schoolopdracht gaat waarbij de tekening in een verslag komt;
• je de indeling van één ruimte wilt uitproberen, zoals een nieuwe kantoorkamer of de opstelling voor een feest;
• je geen oppervlaktes, geen Funda en geen 3D nodig hebt.

Wanneer een plattegrondprogramma beter is

Zodra maten en oppervlaktes ertoe doen, of je de plattegrond vaker moet aanpassen of leveren, bespaart een plattegrondprogramma je tijd. In Dinoplan, dat in de browser op je computer werkt, typ je de binnenmaten van een ruimte, bijvoorbeeld 450x380, en de ruimte staat er met de juiste oppervlakte. Deuren en ramen zet je in de muur met een breedte en draairichting. Verschuif je een muur, dan rekent alles mee. Je tekent verdiepingen boven elkaar, bekijkt het resultaat in 3D en exporteert naar PNG, JPG, SVG, PDF met oppervlaktetabel en FML voor Funda.

Eerlijk is eerlijk: ook Dinoplan heeft beperkingen. Fotorealistische interieurrenders met merkmeubels maakt Dinoplan niet, en het werkt op een computer, niet op een telefoon. Gratis teken je 3 projecten met watermerk en zonder FML; een export zonder watermerk kost € 2,99 per project.

Wil je het verschil zelf zien? Je kunt in Dinoplan gratis beginnen en dezelfde woning tekenen die je in Word probeerde. Wat er gratis kan, staat op gratis plattegrond maken. Andere programma's vind je in tekenprogramma voor een plattegrond kiezen.

Veelgestelde vragen

Heeft Word een sjabloon voor een plattegrond?

Word heeft geen plattegrondfunctie of ingebouwd sjabloon met maten. Er circuleren sjablonen online, maar dat blijven losse vormen. Microsoft Visio heeft wel plattegrondsjablonen, maar dat is een apart betaald programma. Word, Excel, PowerPoint en Visio zijn merken van Microsoft; Dinoplan is er niet aan verbonden.

Kan ik in Word de oppervlakte van een ruimte berekenen?

Niet automatisch. Je rekent lengte keer breedte zelf uit en typt het in een tekstvak. In Excel kun je wel een formule gebruiken, bijvoorbeeld met lengte en breedte in cellen.

Welke schaal gebruik ik voor een plattegrond in Word?

Schaal 1:100 is het handigst: 1 cm op papier is 1 meter. Een woning van 10 bij 8 meter is dan 10 bij 8 cm en past op een A4. Voor één ruimte kun je 1:50 nemen, dan is 2 cm een meter.

Kan ik een plattegrond uit Word op Funda zetten?

Niet als interactieve plattegrond. Funda vraagt daarvoor een FML-bestand, en dat maakt Word niet. Een makelaar kan een afbeelding wel als foto bij de advertentie plaatsen. Lees wat een FML-bestand is.