Plattegrond lezen: symbolen, maten en afkortingen

Een plattegrond lijkt eenvoudig: lijnen, vlakken, een paar getallen. Toch zitten er afspraken in die niet iedereen kent. Waarom staat er een boogje bij een deur? Wat betekent een stippellijn op de zolder? En is die 4,20 de maat van de kamer of van de muur? In dit artikel lees je hoe je een plattegrond van een woning leest: de symbolen, de maten, de afkortingen en de dingen die er niet op staan. Het is geschreven voor kopers en huurders, maar ook handig als je zelf gaat tekenen en wilt weten wat een lezer verwacht.

Eerst: wat is een plattegrond eigenlijk?

Een plattegrond is een horizontale doorsnede van een verdieping, van bovenaf gezien. Denk je de woning op ongeveer een meter hoogte doorgezaagd en kijk je van boven in de onderste helft. Wat je doorzaagt, zoals muren, ramen en deuren, wordt als doorsnede getekend. Wat lager ligt, zoals de vloer, het aanrecht en de trap, zie je van bovenaf. Wat hoger ligt, zoals een vide, een dakkapel of een balk, wordt vaak met een stippellijn aangegeven.

Elke verdieping heeft een eigen plattegrond. De begane grond, de eerste verdieping en de zolder staan meestal naast of onder elkaar, in dezelfde draaiing, zodat je ziet hoe ze op elkaar aansluiten. De trap is het herkenningspunt: hij staat op elke verdieping op dezelfde plek.

De symbolen

Wat je ziet	Wat het betekent
Dikke, gevulde lijnen	Muren. Buitenmuren zijn meestal dikker dan binnenmuren.
Opening in de muur met een kwartcirkel	Een draaideur. De boog laat zien welke kant de deur opdraait en hoeveel ruimte hij nodig heeft.
Opening met twee bogen	Een dubbele deur, bijvoorbeeld openslaande tuindeuren.
Opening met een rechte lijn langs de muur	Een schuifdeur.
Dunne dubbele of driedubbele lijn in de muur	Een raam. Het glas zit tussen de lijnen.
Rij smalle rechthoeken met een pijl	Een trap. Elke rechthoek is een trede; de pijl wijst meestal de looprichting omhoog aan.
Stippellijn of streeplijn	Iets boven het snijvlak: een vide, een balk, een dakoverstek of de rand van een schuin dak.
Lijnen met getallen en streepjes aan de uiteinden	Maatlijnen. Het getal is de afstand tussen de streepjes.
Pijl met een N	De noordpijl: laat zien hoe de woning op de zon ligt.
Gekleurde of gearceerde vlakken	Ruimtes, vaak met een kleur per type: woonruimte, natte ruimte, buitenruimte.
Meubels en sanitair	Ter illustratie van de schaal. Ze horen niet bij de woning, behalve vaste onderdelen zoals keuken en sanitair.

Er is geen landelijke standaard voor de symbolen op een verkoopplattegrond. Elke tekenaar en elk programma heeft een eigen stijl. Bovenstaande is wat je het vaakst ziet; bij twijfel vraag je het na bij de makelaar.

De maten lezen

Binnenmaten of buitenmaten?

Op een verkoopplattegrond staan bijna altijd binnenmaten: de lengte en breedte van een ruimte, gemeten van muur tot muur aan de binnenkant. Dat zijn de maten die je nodig hebt om te weten of je bank of bed past. Op een bouwtekening van een architect staan vaak ook buitenmaten en maten “hart op hart”, gemeten tot het midden van een muur. Kijk dus naar de plek van de streepjes aan de uiteinden van een maatlijn: staan ze op de binnenkant van de muur, dan is het een binnenmaat.

In welke eenheid?

Verkoopplattegronden gebruiken meestal meters met twee decimalen, zoals 4,20 m. Bouwtekeningen gebruiken vaak millimeters zonder eenheid, zoals 4200. Een getal van vier cijfers op een bouwtekening is dus meestal 4,20 meter, niet 4200 meter.

Oppervlakte per ruimte

Staat er bij een ruimte een getal met m², dan is dat de oppervlakte van die ruimte. Let op: als je alle ruimtes optelt, kom je meestal lager uit dan de woonoppervlakte in de advertentie. Volgens de meetinstructie voor woningen tellen de binnenmuren namelijk mee bij de gebruiksoppervlakte. Hoe dat zit, lees je in Woonoppervlakte berekenen.

Schaal

Een plattegrond op papier heeft een schaal, bijvoorbeeld 1:100: één centimeter op papier is één meter in het echt. Op een scherm of in een advertentie klopt die schaal niet meer, omdat je kunt in- en uitzoomen. Ga dan uit van de maatlijnen, niet van een liniaal op je scherm. Meer in Schaal van een plattegrond.

Veelgebruikte afkortingen

Op Nederlandse plattegronden zie je vaak afkortingen, vooral bij kleine ruimtes waar een woord niet past. Ze verschillen per tekenaar, maar deze kom je het meest tegen:

BG: begane grond. 1e verd. of 1e: eerste verdieping.
mk: meterkast.
cv: plek van de cv-ketel of verwarmingsinstallatie.
wm: aansluiting of plek voor de wasmachine. dr of dt: droger.
toil. of wc: toilet.
bk of badk.: badkamer.
slpk: slaapkamer.
m²: vierkante meter, de oppervlakte. m³: kubieke meter, de inhoud.

Wat niet op de plattegrond staat

Een plattegrond laat veel zien, maar niet alles. Houd hier rekening mee:

Hoogtes. Een plattegrond is plat. Of een zolderkamer ruim aanvoelt, hangt af van de hoogte onder het dak. Sommige tekeningen tonen lijnen op 1,5 m en 2,0 m hoogte; die laten zien welk deel meetelt voor de oppervlakte.
Afwerking. Vloeren, wanden en kozijnen zie je niet, of alleen als kleur. Een 3D-weergave of foto’s laten dat beter zien.
Constructie. Of een muur dragend is, staat zelden op een verkoopplattegrond. Wil je een muur weghalen, laat dat dan uitzoeken door een constructeur.
Installaties. Leidingen, stopcontacten en afvoeren staan er meestal niet op.
Exacte nauwkeurigheid. Een verkoopplattegrond is een indicatie. Volgens de NVM is ook een opgegeven oppervlakte een indicatie en geen garantie.

Zo lees je een plattegrond in vijf stappen

Zoek de voordeur. Van daaruit loop je in gedachten de woning door.
Zoek de trap. Die verbindt de verdiepingen; op de plattegrond erboven staat hij op dezelfde plek.
Zoek de noordpijl. Dan weet je waar de zon ’s middags staat en of de tuin of het balkon zon heeft.
Lees de maten van de ruimtes die voor jou tellen. Past de eettafel? Is de slaapkamer breed genoeg voor een tweepersoonsbed met ruimte ernaast?
Vergelijk met de foto’s. Waar zit het raam op de foto, en waar op de tekening? Zo combineer je beide tot één beeld van de woning.

Hoe Dinoplan hierbij helpt

Teken je zelf, dan wil je dat een lezer jouw plattegrond zonder uitleg begrijpt. In Dinoplan teken je deuren met draairichting, ramen, trappen met looprichting en schuine daken met 1,5 m- en 2,0 m-lijnen. Maatlijnen, ruimtenamen, oppervlaktes en een noordpijl zet je op de export, in de huisstijl van je klant. Eerlijk: Dinoplan volgt geen officiële symbolennorm, maar een rustige stijl die op verkoopplattegronden gangbaar is. Tips voor een leesbare tekening staan in Een duidelijke plattegrond: 12 ontwerpregels. Bekijk de functies, de prijzen of lees hoe je een plattegrond maakt.

Veelgestelde vragen

Wat betekent het boogje bij een deur op een plattegrond?

De boog laat zien welke kant de deur opdraait en hoeveel ruimte hij nodig heeft om open te gaan. De rechte lijn is de deur in open stand.

Wat betekent een stippellijn op een plattegrond?

Meestal iets dat boven het snijvlak ligt, zoals een vide, een balk, een dakoverstek of de rand van een schuin dak. Op een zolder geven stippellijnen soms aan waar het dak 1,5 m of 2,0 m hoog is.

Zijn de maten op een plattegrond binnenmaten?

Op een verkoopplattegrond bijna altijd. Op een bouwtekening kunnen het ook buitenmaten of maten hart op hart zijn. Kijk waar de streepjes van de maatlijn staan.

Waarom is de som van de kamers kleiner dan de woonoppervlakte?

Omdat de binnenmuren volgens de meetinstructie meetellen bij de gebruiksoppervlakte. De oppervlakte per kamer wordt binnenwerks gemeten, zonder de muren eromheen.

Kan ik met een liniaal maten van een plattegrond op mijn scherm meten?

Liever niet. Op een scherm klopt de schaal niet meer. Gebruik de maatlijnen op de tekening, of reken met de schaal als je een geprinte tekening op de juiste grootte hebt.