Kennisbank
Badkamer indelen: minimale maten, vrije ruimte en standaardmaten
Kort antwoord: bij nieuwbouw eist het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) een badruimte van minstens 1,6 m² en 0,8 m breed, en een toiletruimte van minstens 0,9 × 1,2 m. Zitten toilet en bad of douche in één ruimte, dan minstens 2,2 m² en 0,9 m breed. Een prettige badkamer met douche, toilet en wastafel begint in de praktijk rond 2 × 2 m.
De wettelijke minimummaten zijn echt minimaal: in 1,6 m² past een douche en een kleine wastafel, meer niet. Hieronder eerst wat het Bbl precies eist, daarna de vrije ruimte die je bij elk sanitair aanhoudt, de standaardmaten van douchebakken en baden, en vier voorbeeldindelingen.
Wat eist het Bbl voor badkamer en toilet?
Sinds 1 januari 2024 staan de bouwregels in het Bbl. Het maakt onderscheid tussen nieuwbouw (hoofdstuk 4), bestaande bouw (hoofdstuk 3) en verbouw (hoofdstuk 5). De getallen hieronder gelden voor een gewone woning, niet voor een woonwagen of studentenkamer.
| Eis | Nieuwbouw | Bestaande bouw |
|---|---|---|
| Toiletruimte aanwezig | ja (art. 4.166) | ja (art. 3.92) |
| Vloer toiletruimte | minstens 0,9 × 1,2 m (art. 4.167) | minstens 0,64 m², 0,6 m breed (art. 3.93) |
| Hoogte toiletruimte | 2,3 m | 2 m |
| Badruimte aanwezig | ja (art. 4.169) | geen eis gevonden in hoofdstuk 3 |
| Vloer badruimte | minstens 1,6 m², 0,8 m breed (art. 4.170) | |
| Badruimte samen met toilet | minstens 2,2 m², 0,9 m breed (art. 4.170) | |
| Hoogte badruimte | 2,3 m | |
| Deur naar toilet en badruimte | vrije doorgang 0,85 m breed, 2,3 m hoog (art. 4.180) |
Bij een verbouwing gelden de nieuwbouwregels, maar mag je uitgaan van het rechtens verkregen niveau: de kwaliteit mag na de verbouwing niet lager zijn dan ervoor, en nooit lager dan het niveau voor bestaande bouw (art. 5.4 en 5.5). Voor de hoogte van een toilet en badruimte noemt het Bbl bij verbouw minstens 2 m (art. 5.18 en 5.19). Het Bbl eist een badruimte, geen bad: een douche is genoeg. Twijfel je bij een concreet plan, vraag het dan na bij de gemeente of een bouwkundig adviseur.
Hoeveel vrije ruimte bij toilet, wastafel en douche?
Het Bbl zegt niets over de ruimte tussen het sanitair. Daarvoor zijn de Amerikaanse badkamerrichtlijnen van de NKBA bruikbaar. Ze zijn ruimer dan wat je in veel Nederlandse badkamers ziet, maar geven een goed idee van wat prettig is.
| Plek | NKBA-advies | Krappe ondergrens (Amerikaanse bouwcode) |
|---|---|---|
| Vrij vóór wastafel, toilet, bad of douche | 76 cm | 53 cm, vóór een douche 61 cm |
| Hart toilet tot zijwand of ander sanitair | 46 cm | 38 cm |
| Hart wastafel tot zijwand | 51 cm | 38 cm |
| Aparte toiletruimte | 91 × 168 cm | 76 × 152 cm |
| Douche, binnenmaat | 91 × 91 cm | 76 × 76 cm |
Zet je deze maten naast het Bbl, dan zie je het verschil: een Nederlands toilet van 0,9 × 1,2 m voldoet aan de wet, maar is krapper dan wat de NKBA voor een apart toilet aanraadt. Met een hangend toilet en een deur die naar buiten draait, voelt 0,9 × 1,2 m toch ruim genoeg.
Zelf proberen? Open de voorbeeldwoning, zonder account.Zelf proberen op je computer? Stuur jezelf de link.
Standaardmaten douchebak, bad en inloopdouche
| Onderdeel | Gangbare maten |
|---|---|
| Douchebak vierkant | 70 × 70, 80 × 80, 90 × 90, 100 × 100 cm |
| Douchebak rechthoekig | 80 × 100, 80 × 120, 90 × 120, 90 × 140, 90 × 160 cm |
| Inloopdouche | geen vaste maat; bijvoorbeeld 90 × 120 tot 100 × 160 cm, comfortabel vanaf 90 cm breed |
| Ligbad | 160 × 70 (oudere badkamers), 170 × 70, 170 × 75, 170 × 80, 180 × 80 cm |
| Duobad | 180 × 80 tot 190 × 90 cm |
| Wastafel of wastafelmeubel | enkel 50-80 cm breed, dubbel 120-140 cm, 40-50 cm diep |
| Toilet | ongeveer 36-40 cm breed, 50-60 cm diep |
De maten van douchebakken komen uit het aanbod van bouwmarkten als Praxis; voor comfortabel douchen wordt een breedte van minstens 90 cm aangeraden. Bij baden noemt Sanitino 170 × 80, 170 × 75, 170 × 70 en 160 × 70 cm als populaire formaten en 180 × 80 cm als veelgekozen grote maat. Een inloopdouche heeft geen standaard: je bepaalt de maat met de glazen wand, en die wordt meestal op maat gezet.
Voorbeeldindelingen
Het wettelijk minimum: 1,6 m²
Bijvoorbeeld 0,90 × 1,80 m. Een douchebak van 80 × 80 cm aan het eind, een fonteintje of smalle wastafel aan de lange wand, de deur aan de korte kant. Een toilet past hier niet bij: dan moet het 2,2 m² zijn.
Badkamer met toilet: 2,2 tot 3 m²
Bijvoorbeeld 1,20 × 1,90 m (2,28 m²). Douche van 80 × 120 cm over de breedte achterin, toilet en wastafel naast elkaar aan de lange wand. Krap, maar het voldoet aan het Bbl voor nieuwbouw. Een schuifdeur of een deur die naar buiten draait, scheelt hier veel.
Gangbare badkamer: 2 × 2 m
Douchebak van 90 × 90 cm in een hoek, hangend toilet op dezelfde wand naast de douche met het hart 45 cm van de douchebak, wastafel van 60 cm op de wand tegenover het toilet. Tussen toilet en wastafel blijft ongeveer 1 m vrij: 200 cm min 55 cm toilet min 45 cm wastafel. Dat is meer dan de 76 cm die de NKBA vóór elk sanitair aanhoudt.
Ruime badkamer: 2,4 × 2,6 m
Een bad van 170 × 75 cm langs de korte wand, een inloopdouche van 90 × 120 cm in de hoek ernaast, een dubbele wastafel van 120 cm en een toilet. Of het bad of de douche aan de raamkant komt, hangt af van waar de afvoer en de standleiding zitten.
Een badkamer op de plattegrond tekenen
- Teken de standleiding. Die verplaats je niet zomaar. Het toilet staat er meestal dichtbij.
- Let op de deur. Een deur die naar binnen draait, kost in een kleine badkamer de ruimte voor de wastafel. Teken de draairichting; zie standaardmaten van deuren.
- Reken met afgewerkte maten. Tegels met lijm kosten ongeveer 1 tot 2 cm per wand. Een ruwbouwmaat van 2,00 m wordt na het tegelen dus zo'n 1,97 m.
- Teken een schuin dak mee. Onder een dakschuinte kun je niet staan douchen. Lees zolder meten onder een schuin dak.
Gaat het om een verbouwing, zet dan ook leidingen en de afvoer op de tekening. Zie een plattegrond voor een verbouwing.
Hoe Dinoplan hierbij helpt
In Dinoplan zet je de badkamer neer door de binnenmaten te typen, bijvoorbeeld 200×200, en zie je meteen de oppervlakte. Douche, bad, toilet en wastafel kies je uit bijna 1.000 soorten meubels en bouwdelen en zet je op de maat die je nodig hebt. De deur sleep je op de muur, met draairichting of als schuifdeur. In 3D zie je hoe de ruimte aanvoelt. Eerlijk: Dinoplan toetst je ontwerp niet aan het Bbl. Of een badkamer aan de wettelijke maten voldoet, controleer je zelf met de tabel hierboven. Bekijk de functies, de prijzen of lees hoe je een plattegrond maakt.
Veelgestelde vragen
Wat is de minimale grootte van een badkamer?
Bij nieuwbouw 1,6 m² met een breedte van minstens 0,8 m. Zit het toilet erin, dan 2,2 m² en 0,9 m breed. Dat staat in artikel 4.170 van het Bbl.
Hoe groot moet een toilet minimaal zijn?
Bij nieuwbouw minstens 0,9 × 1,2 m vloer en 2,3 m hoog. Voor bestaande woningen geldt 0,64 m², minstens 0,6 m breed en 2 m hoog.
Mag het toilet in de badkamer?
Ja. Het Bbl kent een badruimte die is samengevoegd met een toiletruimte. Bij nieuwbouw is die dan minstens 2,2 m² en 0,9 m breed.
Wat is de standaardmaat van een douchebak?
80 × 80 en 90 × 90 cm zijn het meest gangbaar, rechthoekig 90 × 120 cm. Voor comfort kies je minstens 90 cm breed.
Hoe groot is een standaard bad?
170 × 75 en 180 × 80 cm worden het meest genoemd. In oudere badkamers zie je ook 160 × 70 cm.
Hoeveel ruimte heb je nodig voor een inloopdouche?
Er is geen vaste maat. Veel inloopdouches zijn 90 × 120 cm of groter. Hoe langer de douche, hoe minder water er buiten de wand komt.
Moet een woning een bad hebben?
Nee. Het Bbl eist bij nieuwbouw een badruimte, geen bad. Een douche is genoeg.