Kennisbank
Keuken indelen: opstellingen, werkdriehoek en standaardmaten
Kort antwoord: een standaard werkblad is 60 cm diep en meestal 90 tot 95 cm hoog. Houd tussen twee keukenblokken of tussen blok en eiland minstens 120 cm vrij. Voor de werkdriehoek tussen kookplaat, spoelbak en koelkast geldt de vuistregel: elke zijde 1,2 tot 2,7 m, samen niet meer dan 7,9 m.
Een keuken teken je eerst als rechthoeken van 60 cm diep langs de wand. Daarna komt de vraag welke opstelling past, waar de apparaten komen en of je er met twee mensen langs elkaar kunt. Hieronder de maten die keukenleveranciers en de Amerikaanse richtlijnen van de NKBA noemen. Het zijn richtlijnen, geen wettelijke eisen.
Standaardmaten van een keuken
| Onderdeel | Gangbare maat |
|---|---|
| Diepte werkblad langs de wand | 60 cm |
| Diepte werkblad met bovenkasten erboven | bij voorkeur 70 cm |
| Diepte werkblad kookeiland | 80-90 cm, met zitplek meer |
| Hoogte werkblad | 90-95 cm; op maat: ellebooghoogte min 10-15 cm |
| Breedte onderkast | van 15 tot 120 cm; 60 cm voor spoelkast, vaatwasser en oven |
| Diepte bovenkast | 30-37 cm |
| Hoge kast (koelkast, oven) | 60 cm breed, 200-220 cm hoog |
Bemmelen & Kroon noemt 60 cm als standaarddiepte van een aanrechtblad en 80 tot 90 cm voor een kookeiland. Hangen er bovenkasten boven het blad, dan raden ze minimaal 70 cm aan, zodat je je hoofd niet stoot. Siemens noemt een werkbladhoogte tussen 85 en 95 cm, Keukenloods 90 cm als standaard.
De juiste werkbladhoogte
NEFF geeft een simpele regel: tussen je handen en het werkblad hoort 10 tot 15 cm te zitten als je met gebogen armen staat. Iemand van 180 cm heeft een ellebooghoogte van ongeveer 114 cm en komt zo op een werkblad van 99 cm. De kookplaat mag volgens NEFF ongeveer 15 cm lager, de spoelbak tot 15 cm hoger. Koken twee mensen van verschillende lengte, dan kies je een tussenmaat of geef je het eiland een andere hoogte dan het blok.
Zelf proberen? Open de voorbeeldwoning, zonder account.Zelf proberen op je computer? Stuur jezelf de link.
Keukenopstellingen en hun maten
| Opstelling | Wat je nodig hebt | Goed voor |
|---|---|---|
| Rechte keuken | minimaal 3 m wand | smalle ruimte, open keuken langs één wand |
| L-keuken | twee wanden in een hoek; met eettafel erbij ongeveer 12 m² | hoek van een woonkeuken |
| U-keuken | drie wanden; minstens 120 cm, liever 2 m tussen de blokken | veel werkruimte, één kok |
| Parallelkeuken | twee rijen met minstens 120 cm ertussen | smalle, lange ruimte |
| Keuken met eiland | ongeveer 15 m²; eiland met kookplaat minimaal 180 cm lang | open keuken, samen koken |
De maten komen van Siemens (keukenplanning). De NKBA geeft voor het gangpad tussen werkbladen, kasten of apparaten minstens 107 cm bij één kok en 122 cm als er meer mensen koken. Bij een U-keuken noemt Siemens 2 m tussen de blokken, zodat ook een open vaatwasser of lade nog ruimte laat.
Een vaatwasserdeur klapt ongeveer 60 cm uit. Staat de vaatwasser tegenover een ander blok op 100 cm, dan blijft er 40 cm over terwijl hij openstaat. Dat is precies waarom 120 cm de ondergrens is.
De werkdriehoek
De werkdriehoek verbindt de drie plekken waar je het meest heen en weer loopt: kookplaat, spoelbak en koelkast. De NKBA raadt aan dat de drie afstanden samen niet meer dan 7,9 m zijn, en dat geen enkele zijde korter is dan 1,2 m of langer dan 2,7 m. Je meet vanaf het midden van de voorkant van elk apparaat. Een eiland of schiereiland mag een zijde van de driehoek niet meer dan 30 cm doorsnijden.
Rekenvoorbeeld. Kookplaat naar spoelbak 1,5 m, spoelbak naar koelkast 2,0 m, koelkast naar kookplaat 2,8 m. Samen 6,3 m, dat is ruim binnen 7,9 m. Maar de zijde van 2,8 m is net te lang. Schuif de koelkast een kast op richting kookplaat, of draai spoelbak en vaatwasser om.
Te kort is ook niet goed. Staan kookplaat en spoelbak naast elkaar zonder werkblad ertussen, dan heb je geen plek om groente te snijden of een pan neer te zetten.
Hoeveel ruimte voor een kookeiland?
- Het eiland zelf: 80 tot 90 cm diep zonder zitplek. Met kookplaat minimaal 180 cm lang, zodat er links en rechts werkruimte is.
- Rondom: 120 cm tussen eiland en keukenblok. Aan de kanten waar alleen gelopen wordt, kan 90 tot 100 cm.
- Zitplek aan het eiland: per kruk 61 cm breedte. Bij een blad van ongeveer 91 cm hoog noemt de NKBA 38 cm beenruimte onder het blad. Achter de krukken 91 cm als iemand zich erlangs moet wurmen, 112 cm om er gewoon langs te lopen.
Rekenvoorbeeld. Een keukenblok van 60 cm diep, 120 cm gangpad, een eiland van 100 cm diep met krukken aan de achterkant en 112 cm loopruimte daarachter. Samen 60 + 120 + 100 + 112 = 392 cm. Je hebt dus ongeveer 4 m diepte nodig voor een eiland met zitplek.
Maten van apparaten en nissen
| Apparaat | Breedte | Nishoogte |
|---|---|---|
| Vaatwasser | 60 cm, smal 45 cm | standaard ongeveer 81,5-87,5 cm, verhoogd 86-92 cm |
| Inbouwkoelkast | nis 56 cm | 88, 102, 122 of 178 cm, soms 194 cm |
| Inbouwoven | past in een kast van 60 cm | 45 cm (compact) of 60 cm |
| Magnetron inbouw | past in een kast van 60 cm | 38 of 45 cm |
| Kookplaat | 60, 70, 80 of 90 cm | uitsparing in het blad volgens de handleiding |
De nishoogtes van koelkasten en ovens komen van witgoedwinkel De Schouw, de nisbreedte van 56 cm van de specificaties van een gangbare inbouwkoelkast. Controleer altijd de inbouwtekening van het model dat je kiest: een paar millimeter verschil in nishoogte bepaalt of de deur van de koelkast past.
Een keuken op de plattegrond tekenen
- Teken het werkblad als één doorlopende strook van 60 cm diep en zet de apparaten er als vakken in.
- Teken hoge kasten apart; ze onderbreken het werkblad.
- Houd in een hoek rekening met een hoekkast: de eerste 60 cm van elke kant overlappen.
- Teken op een verkoopplattegrond alleen de vorm van de keuken, niet elke kastdeur.
Plan je een verbouwing, dan wil je ook leidingen en de afvoer op de tekening. Lees een plattegrond voor een verbouwing. Hoe de open keuken samengaat met zithoek en eethoek, staat in woonkamer indelen met een plattegrond.
Hoe Dinoplan hierbij helpt
In Dinoplan teken je de keukenruimte met exacte maten en kies je keukenblokken, apparaten en een eiland uit bijna 1.000 soorten meubels en bouwdelen. Elk onderdeel zet je op de maat die je nodig hebt, zoals een blok van 360 × 60 cm. In 3D zie je of het eiland de ruimte niet dichtzet, en je wisselt live materialen voor vloer en wanden. Eerlijk: Dinoplan is geen keukenplanner. Het rekent geen werkdriehoek uit, maakt geen bestellijst van kasten en kent de inbouwmaten van apparaten niet. Gebruik het om de indeling en de looproutes te controleren; de kastindeling maak je met de keukenleverancier. Bekijk de functies, de prijzen of lees hoe je een plattegrond maakt.
Veelgestelde vragen
Hoe diep is een standaard werkblad?
60 cm langs de wand. Met bovenkasten erboven is 70 cm prettiger, voor een kookeiland 80 tot 90 cm.
Wat is de standaard hoogte van een keukenblad?
Meestal 90 tot 95 cm. Op maat bereken je het als ellebooghoogte min 10 tot 15 cm.
Hoeveel ruimte moet er tussen een keukenblok en een kookeiland?
Minstens 120 cm. Kook je met twee, dan is 120 tot 130 cm prettig, zodat je elkaar kunt passeren terwijl de vaatwasser openstaat.
Wat is de werkdriehoek in een keuken?
De lijnen tussen kookplaat, spoelbak en koelkast. Vuistregel: elke zijde 1,2 tot 2,7 m, samen hooguit 7,9 m.
Hoe groot moet een keuken zijn voor een kookeiland?
Siemens noemt ongeveer 15 m². Reken in de diepte op zo'n 3,5 m zonder zitplek en 4 m met krukken aan het eiland.
Hoe breed is een inbouwkoelkast?
De nis is meestal 56 cm breed, in een kast van 60 cm. De nishoogte verschilt: 88, 102, 122 of 178 cm zijn gangbaar.